Forsendan var einföld.
Barn í leikskóla, átta tíma á dag, fimm daga vikunnar. Barn í grunnskóla og frístund, átta tíma á dag, fimm daga vikunnar.
Síðan var rætt um kostnaðinn og muninn á milli sveitarfélaga.
Það sem vakti athygli mína var hins vegar það sem var ekki rætt.
Við vorum í raun að ganga út frá 40 stunda stofnanaviku fyrir börn.
Kannski er sú forsenda orðin svo sjálfsögð að við sjáum hana ekki lengur.
Við höfum byggt samfélag þar sem dagur barnsins þarf að passa utan um vinnudag fullorðna fólksins.
Foreldrarnir þurfa að mæta til vinnu. Vinnudagurinn er átta tímar. Ferðir taka tíma. Þar af leiðandi þarf barnið að vera einhvers staðar á meðan.
Þetta er skiljanlegt.
En skiljanlegt er ekki endilega það sama og æskilegt.
Hver er eiginlega grunnforsendan?
Við tölum gjarnan um mönnun leikskóla, kostnað sveitarfélaga, opnunartíma og frístundaúrræði.
Allt eru þetta mikilvægar spurningar.
En kannski er stærri spurning á undan þeim öllum:
Hversu langan dag viljum við að börnin okkar eigi?
Ekki hversu langan dag kerfið þarf að bjóða.
Ekki hversu langan dag atvinnulífið krefst að foreldrarnir geti keypt.
Heldur hvers konar dagur er góður fyrir barn?
Ef við værum að hanna samfélagið frá grunni með velferð barna og framtíð þeirra sem eina af meginforsendunum, myndum við þá hanna daginn þeirra svona?
Það veit ég ekki.
En mér finnst spurningin þess virði að spyrja.
Kerfið mótar það sem verður „eðlilegt“
Það merkilega við kerfi er að eftir nógu langan tíma hættum við að sjá þau sem val.
Þau verða bara veruleikinn.
Átta stunda vinnudagur verður eðlilegur.
Tveir útivinnandi foreldrar verða eðlileg forsenda.
Langur dagur barna í leikskóla eða frístund verður síðan nauðsynleg afleiðing.
Og smám saman förum við að ræða hvernig eigi að reka kerfið betur, án þess að spyrja hvort sjálf grunnforsendan sé sú sem við viljum.
Ég er ekki að halda því fram að það sé einfalt að breyta þessu.
Fjölskyldur þurfa tekjur. Fyrirtæki þurfa starfsfólk. Sveitarfélög þurfa að veita þjónustu. Lífið er flóknara en ein falleg hugmynd.
En það er einmitt þess vegna sem mér finnst mikilvægt að spyrja spurningarinnar áður en við samþykkjum niðurstöðuna.
Fyrir hvern er dagurinn hannaður?
Ég hef orðið sífellt áhugasamari um þessa tegund spurninga.
Ekki bara: Hvernig getum við gert kerfið skilvirkara?
Heldur:
Fyrir hvern var kerfið hannað?
Hvaða þarfir komu fyrst?
Hvaða afleiðingar urðu síðan svo venjulegar að við hættum að taka eftir þeim?
Og ef við værum að byrja aftur í dag, myndum við gera þetta eins?
Kannski er svarið já.
Kannski ekki.
En börnin okkar fá aðeins eina æsku.
Þess vegna finnst mér eðlilegt að stundum snúum við spurningunni við.
Ekki:
Hvernig látum við dag barnsins passa við samfélagið sem við höfum byggt?
Heldur:
Hvernig myndum við byggja samfélagið ef dagur barnsins væri ein af grunnforsendunum?
Where do the children play?